Pojedyncza dożylna dawka żelaza poprawiła wydolność wysiłkową osób z najczęstszą postacią niewydolności serca, u których jednocześnie stwierdzono niedobór tego pierwiastka. Wyniki badania amerykańskich kardiologów opublikowano w czasopiśmie „Circulation” i przedstawiono na kongresie American Heart Association.
Na czym polegało badanie
Zespół z Mass General Brigham Heart and Vascular Institute przeprowadził badanie IRON-MET HFpEF. Wzięło w nim udział 65 osób z objawową niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF) i niedoborem żelaza. Mediana wieku uczestników wynosiła 68 lat, a 72% stanowiły kobiety. Niedobór żelaza dotyczy ponad połowy chorych z HFpEF.
Czterdzieści cztery osoby, wybrane losowo, dostały jednorazowo 1000 mg dożylnie podanego ferrycznego derizomaltozu, a 21 osób otrzymało placebo. Żelazo podano dożylnie, ponieważ wcześniejsze badania w innych postaciach niewydolności serca wykazały, że preparaty doustne nie przynoszą korzyści, prawdopodobnie przez słabe wchłanianie w przewodzie pokarmowym.
Co się poprawiło
Przed infuzją i 12 tygodni po niej wszyscy uczestnicy przeszli sercowo-płucny test wysiłkowy. Szczytowe zużycie tlenu (VO₂), czyli kluczowy wskaźnik wydolności krążeniowo-oddechowej, wzrosło w grupie leczonej o około 10%, a w grupie placebo pozostało bez zmian.
Lepsze wyniki w porównaniu z placebo odnotowano także w dodatkowych miarach: dystansie w teście 6-minutowego marszu, VO₂ na progu beztlenowym oraz klasie czynnościowej wg NYHA. Poprawiły się również wskaźniki dostępności żelaza we krwi. Nie zgłoszono poważnych zdarzeń niepożądanych związanych z suplementacją.
Badacze zaznaczają jednak, że wyniki kwestionariusza dotyczącego samopoczucia pacjentów nie różniły się istotnie między grupami. Jak podkreślił Rajeev Malhotra, starszy autor pracy: „Poprawa szczytowego VO₂ stanowi klinicznie istotny przyrost dla pacjentów z niewydolnością serca”.
Ograniczenia i znaczenie dla Polski
Badanie było niewielkie, objęło głównie osoby rasy białej, a efekty oceniano tylko po 12 tygodniach. Autorzy chcą sprawdzić, czy korzyści utrzymują się dłużej i czy dotyczą bardziej zróżnicowanych grup pacjentów. Kolejnym krokiem ma być ocena, czy dożylne żelazo poprawia długoterminowe rokowanie, a nie tylko tolerancję wysiłku.
Dla polskich pacjentów to na razie sygnał naukowy, a nie zmiana zaleceń. HFpEF występuje częściej u osób starszych, zwłaszcza u kobiet, więc temat może dotyczyć wielu chorych także w naszym kraju. Warto pamiętać, że niedobór żelaza stwierdza się badaniami krwi, a leczenie dożylne powinien zlecać lekarz. Nie należy na własną rękę suplementować żelaza w nadziei na poprawę wydolności serca: badanie dotyczyło dożylnego preparatu u osób z potwierdzonym niedoborem, a tabletki w podobnych sytuacjach nie sprawdziły się.
Czy i kiedy takie leczenie trafi do rutynowej praktyki, zależy od kolejnych, większych badań. Jeśli potwierdzą one wpływ na przebieg choroby, wpisałoby się to w coraz większe zainteresowanie diagnozowaniem niedoboru żelaza u chorych kardiologicznych.
Źródło: Medical Xpress – „Single iron infusion improved exercise capacity in people with the most common form of heart failure”